Tìm về văn hóa Thăng Long
Văn hiến Việt Nam được khởi nguồn từ ngàn năm về trước của người Việt cổ. Vào thời kỳ Phùng Nguyên, người Việt đã biết rời núi rừng bỏ hái lượm chuyển sang trồng trọt, chăn nuôi và làm đồ gốm.
Trên 4.000 năm trước, các bộ lạc Phùng Nguyên đã biết dùng đồng thau để chế tác công cụ sản xuất, đồ dùng, vũ khí... xây dựng nên nền văn hoá sông Hồng, tạo nên cơ sở vật chất cho quốc gia đầu tiên của nước Văn Lang dưới thời đại các Vua Hùng lấy đất Phong Châu - Việt Trì làm trung tâm văn hoá. Sinh cơ lập nghiệp đôi bờ sông Hồng phù sa trù phú nhưng giặc dã, thiên tai là mối nguy cơ thường trực, dân tộc Việt Nam đã đoàn kết, hun đúc nên truyền thống phòng thủ, chống giặc ngoại xâm và xây dựng nên nền độc lập, tự chủ và tạo nên nhiều kỳ quan độc đáo là hệ thống đê, kè phòng lụt dọc bờ sông Hồng.
Thục Phán An Dương Vương theo triền sông Hồng chuyển dần về phía đông, xây thành Kinh đô Cổ Loa, với ba vòng thành kiên cố, một vòng thành nằm trong hào khí Rồng bay mà sau này khi lên ngôi Lý Công Uẩn chọn đất này làm đất Kinh kỳ của nước Đại Việt. Từ đó đến nay, tinh hoa của nước Việt, con người và truyền thống cùng cảnh vật của đất nước của nền văn hiến Việt Nam.
Suốt chiều dài 1000 năm Thăng Long - Hà Nội xây nên nền văn hoá vật thể như chùa chiền, đình tháp, những bức thành trị thuỷ, những phố phường đô hội, nền văn hoá tinh thần cốt lõi của truyền thống bảo vệ đất nước.
Từ ngày dời đô về Thăng Long (Thế kỷ thứ XI) Lý Công Uẩn cho xây dựng 4 cửa thành để chống giặc ngoại xâm, kết thành "Tứ chấn" đi vào tâm thức dân gian trở nên huyền thoại hơn bởi có các thần linh phù hộ vòng trong và vòng ngoài. Tứ trấn bảo vệ kinh kỳ từ xa có Trấn Đoài (Sơn Tây), Trấn Bắc (Kinh Bắc), Trấn Đông (Hải Dương) và Trấn Nam (Nam Định). Bốn phương của đất Thăng Long có 4 vị thần trấn giữ.
Đền Quán Thánh thờ Huyền Thiên - Trấn Vũ phía Bắc. Đền Bạch Mã phía Đông, cửa Nam có thần Cao Sơn trấn giữ còn cửa Tây có thần Linh Lang - đền Voi Phục - Thủ Lệ. Tương ứng lối vào thành phải đi qua bốn cửa thành: Ô Cầu Dền, Đồng Lâm, Cầu Giấy và Yên Hoà. Bốn phương yên ổn, nhà vua cho xây điện Càn Nguyên ở giữa, núi Nùng làm chỗ thiết triều.
Lý Công Uẩn lớn lên từ cửa Phật nên khi lên ngôi cho xây dựng ở Thăng Long nhiều chùa phật giáo. Ông cũng là người lo lắng nhất đến phòng thủ kinh đô và đất nước, cho nên cua lập trường Giảng Võ trên một cánh đồng rộng để ngày đêm quân sĩ luyện tập. Không xa Giảng Võ là Trại ngựa (Kim Mã), kho đạn đặt ở Ngọc Khánh, Trại Voi ở Cống Vị (Voi Phục). Khi đàm dạo văn chương thì có Thủ Lệ, lập ra Văn Miếu làm trường học. Từ đây hình thành nên truyền thống bản sắc văn hoá đất Kinh kỳ trong nền văn hoá Việt Nam, hun đúc khí phách anh hùng từ đời này qua đời khác. Chôn vùi bao kẻ thù hùng mạnh của thế giới.
Từ Lý Thường Kiệt phá Tống, Hưng Đạo Vương ba lần đại thắng quân Nguyên Mông. Giúp nhà Lê có Nguyễn Trãi. Đất Thăng Long chứng kiến những trận đáng oanh liệt phá tan giặc Bắc phương của Nguyễn Huệ. Thăng Long mãi mãi ghi dấu ấn. Thăng Long còn ghi dấu ấn đức độ của thầy Chu Văn An... Những trang sử còn ghi chép từ đất Thăng Long nghìn đời tạo nên hào khí Đông Đô.
"Từ thủa mang gươm đi mở cõi
Nghìn năm thương nhớ đất Thăng Long".
(Huỳnh Văn Nghệ)
Đất lành chim đậu, Thăng Long là nơi tụ hội của các tài hoa, trí tuệ văn vật của mọi miền đất nước từ đời này qua đời khác, người Việt Nam tôn vinh "Thợ Kinh Kỳ - Hàng Kẻ Chợ" những ngành nghề truyền thống tinh xảo trở về đất Kinh kỳ và được bàn tay tài hoa chế tác nên "Hàng hoá Kẻ chợ", loại hàng có chất lượng cao đẹp và tinh tuý.
Thăng Long tự hào với các phường nghề truyền thống như: Giấy, vải, mộc, đúc đồng, kim hoàn, vàng bạc như Giấy Bưởi, Yên Thái; đúc đồng Ngũ Xã; nghề trạm bạc ở Định Công... cùng với 36 phố phường gắn liền với nghề truyền thống. Thăng Long còn là nơi tập trung của những của ngon vật lạ từ khắp nơi dồn về không chỉ là sản vật tiến vua mà nơi đây tụ hội bao lớp người phong lưu, biết làm ăn, tạo nên văn hoá ẩm thực độc đáo, lịch thiệp, hào hoa phong nhã.
Lịch sử, cảnh vật, con người Thăng Long - Hà Nội là một biểu tượng văn hoá Việt Nam. Cốt cách văn hoá Thăng Long là mẫu hình để người Thủ đô cùng cả nước nâng lên tầm cao mới, hoà nhập với thế giới và bên ngoài, thật đáng tự hào.
Theo NHN
Nguồn tin hanoitv.vn
Các tin khác Tin nổi bật